{"id":85,"date":"2020-06-03T14:31:03","date_gmt":"2020-06-03T12:31:03","guid":{"rendered":"http:\/\/fundacjaleszy.org\/?p=85"},"modified":"2020-06-08T19:40:52","modified_gmt":"2020-06-08T17:40:52","slug":"po-ilu-uzyciach-torba-papierowa-mniej-wplywa-na-srodowisko-niz-plastikowa","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/fundacjaleszy.org\/index.php\/2020\/06\/03\/po-ilu-uzyciach-torba-papierowa-mniej-wplywa-na-srodowisko-niz-plastikowa\/","title":{"rendered":"Po ilu u\u017cyciach torba papierowa mniej wp\u0142ywa na \u015brodowisko ni\u017c plastikowa?"},"content":{"rendered":"\n

Czy papier jest dobrym zamiennikiem plastiku?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie panuje moda na bycie \u201ceko\u201d. Korporacje chwal\u0105 si\u0119 rezygnacj\u0105 z plastiku, na rzecz jego odpowiednik\u00f3w w formie papierowej, aby wspom\u00f3c ratowanie planety. Ale czy zmiana toreb, s\u0142omek lub kubk\u00f3w na papierowe na pewno pomaga? Zdj\u0119cia \u017c\u00f3\u0142wi z wbitymi w pysk s\u0142omkami, albo zapl\u0105tanych w pozostawione plastikowe sieci, sta\u0142y si\u0119 internetowym viralem, ukazuj\u0105cym plastik jako najwi\u0119kszego wroga naszej planety.<\/p>\n\n\n\n

Ciekawe jest to, \u017ce plastik, a w zasadzie wynaleziony w 1869 roku celuloid, reklamowana by\u0142a w XIX w. jako materia\u0142 do walki z degradacj\u0105 \u015brodowiska – m.in. by ograniczy\u0107 u\u017cycie ko\u015bci s\u0142oniowej i szylkretu, pozyskiwanych do produkcji przedmiot\u00f3w codziennego u\u017cytku, takich jak szczotki czy guziki. Z czasem syntetyk zago\u015bci\u0142 w ka\u017cdym domu, na ka\u017cdym kra\u0144cu \u015bwiata. Masowe u\u017cycie plastikowych toreb rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 w latach 70. XX wieku, bo okaza\u0142y si\u0119 bardziej trwa\u0142e i nie wp\u0142ywa\u0142y negatywnie na wylesianie. Dzi\u015b jednak sytuacja nabra\u0142a nowej dynamiki.<\/p>\n\n\n\n

Pytanie, jakie mo\u017cemy sobie zada\u0107, brami nast\u0119puj\u0105co – co sk\u0142ada si\u0119 na \u201cekologiczno\u015b\u0107\u201d produktu? Odpowied\u017a wcale nie jest tak oczywista. Istnieje ca\u0142a sie\u0107 zale\u017cno\u015bci i czynnik\u00f3w, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na to, czy wytworzenie dango produktu nie obci\u0105\u017ca zbyt bardzo \u015brodowiska naturalnego.<\/p>\n\n\n\n

Dobry wyr\u00f3b, powinien cechowa\u0107 si\u0119 m.in.: trwa\u0142o\u015bci\u0105, \u0142atwo\u015bci\u0105 w recyklingu, kompostowalno\u015bci\u0105, czy brakiem negatywnego wp\u0142ywu na lesisto\u015b\u0107. R\u00f3wnie wa\u017cne jest spe\u0142nienie kilku zasad podczas procesu produkcyjnego, jak m.in.: niskie zu\u017cycie energii, wody i generowanie (lub jego brak) znikomych, toksycznych odpad\u00f3w i gaz\u00f3w cieplarnianych.<\/p>\n\n\n\n

Zacznijmy od plastiku<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Torby plastikowe produkowane s\u0105 z odpad\u00f3w generowanych przez rafinerie ropy naftowej. Z jednej strony utrudnia to wyliczenie jaki jest koszt \u015brodowiskowy jego produkcji, a z drugiej dzia\u0142a na jego korzy\u015b\u0107 – w ko\u0144cu sam jest produktem wytwarzanym w ramach recyklingu. Obro\u0144cy plastiku twierdz\u0105, \u017ce wstrzymanie jego produkcji nie spowodowa\u0142oby ani spadk\u00f3w w ilo\u015bci wydobywanej ropy, ani nie ograniczy\u0142oby ich szkodliwych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska, poniewa\u017c \u015bwiat potrzebuje paliwa.<\/p>\n\n\n\n

Plastikowe torby rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 400-1000 lat, wi\u0119c ich produkcja doprowadza do d\u0142ugotrwa\u0142ego za\u015bmiecenia w\u00f3d i l\u0105d\u00f3w,. Jest to nie tylko nieestetyczne, ale te\u017c niebezpieczne dla \u015brodowiska naturalnego. Wprawdzie obecnie na rynku mamy dost\u0119pny r\u00f3wnie\u017c plastik bio- i fotodegradowalny, kt\u00f3ry powinien rozk\u0142ada\u0107 si\u0119 szybciej, jednak wok\u00f3\u0142 jego u\u017cyteczno\u015bci jest wiele kontrowersji, gdy\u017c jego degradacja jest mo\u017cliwa tylko w okre\u015blonych warunkach. Przyk\u0142adowo, plastik fotodegradowalny reaguje na promienie UV, tak wi\u0119c siatka zakopana w ziemi, lub p\u0142ywaj\u0105ca w oceanie, nie zostanie roz\u0142o\u017cona szybciej.<\/p>\n\n\n\n

Plastik mo\u017cna podda\u0107 recyklingowi, a koszt energetyczny tego procesu, w por\u00f3wnaniu z papierem, jest a\u017c  o 91% ni\u017cszy. Recyklingowany plastik niesie za sob\u0105 wiele warto\u015bci proekologicznych – produkcja recyklingowanego polietylenu skutkuje m.in. zmniejszeniem zu\u017cycia energii o \u2154 wzgl\u0119dem plastiku produkowanego po raz pierwszy, 2.5 razy mniejsz\u0105 produkcj\u0105 CO2, czy redukcj\u0105 zu\u017cycia wody o 90%.<\/p>\n\n\n\n

A jak jest z papierem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 papierowych toreb tworzy si\u0119 przez nagrzewanie pod ci\u015bnieniem drewna moczonego w substancjach chemicznych, kt\u00f3re s\u0105 w rezultacie uwalniane do \u015brodowiska, powoduj\u0105c kwa\u015bne deszcze czy zanieczyszczenie wody. W por\u00f3wnaniu z produkcj\u0105 plastiku, papierowe odpowiedniki uwalniaj\u0105 a\u017c 70% wi\u0119cej substancji zanieczyszczaj\u0105cych powietrze i a\u017c 50 razy wi\u0119cej substancji zanieczyszczaj\u0105cych wody. Pomimo znacznie szybszego rozk\u0142adu, ich produkcja potrzebuje o 4x wi\u0119cej energii elektrycznej. Torby papierowe s\u0105 te\u017c 5-7 razy ci\u0119\u017csze ni\u017c plastikowe, przez co t\u0119 sam\u0105 liczb\u0119 toreb trzeba przewozi\u0107 \u015brednio 6 razy.<\/p>\n\n\n\n

Produkcja papieru przyczynia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do wylesienia, co wp\u0142ywa negatywnie na absorpcj\u0119 CO2 przez drzewa. Oczywi\u015bcie w miejsce \u015bcinanych drzew mo\u017cna sadzi\u0107 nowe, jednak zajmuje to du\u017co czasu, a ma\u0142e drzewa maj\u0105 mniejsze mo\u017cliwo\u015bci poch\u0142aniania dwutlenku w\u0119gla.<\/p>\n\n\n\n

Papier bywa uto\u017csamiany z tworzywem bardziej naturalnym. Jednak nie ka\u017cdy papier nadaje si\u0119 do recyklingu. Obecnie w Polsce nie mo\u017cemy wrzuca\u0107 do pojemnik\u00f3w z papierem m.in. papieru brudnego, t\u0142ustego i mokrego. Oznacza to, \u017ce papierowe opakowanie po hamburgerze musi trafi\u0107 do odpad\u00f3w zmieszanych, tak jak i kubek po kawie, czy ka\u017cda zu\u017cyta papierowa s\u0142omka.<\/p>\n\n\n\n

Bawe\u0142niana torba – remedium na \u015brodowiskowe problemy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Torby bawe\u0142niane s\u0105 dzi\u015b modnym dodatkiem i cz\u0119sto serwowanym nam materia\u0142em promocyjnym. Kojarz\u0105 si\u0119 z tak wa\u017cn\u0105 dla \u015brodowiska mo\u017cliwo\u015bci\u0105 ponownego u\u017cycia materia\u0142u, gdy\u017c przy zachowaniu \u015brodk\u00f3w higieny, jedna torba mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 nam latami. Jak jednak produkcja toreb bawe\u0142nianych ma si\u0119 do koszt\u00f3w \u015brodowiskowych?<\/p>\n\n\n\n

Masowa produkcja bawe\u0142ny wymaga u\u017cycia energii elektrycznej, pestycyd\u00f3w, nawoz\u00f3w i du\u017cego nawodnienia teren\u00f3w uprawnych. Torby bawe\u0142niane zajmuj\u0105 te\u017c 80 razy wi\u0119cej miejsca, a transport materia\u0142\u00f3w jest odpowiedzialny za emisj\u0119 dwutlenku w\u0119gla. Og\u00f3lny koszt \u015brodowiskowy zosta\u0142 obliczony przez Brytyjsk\u0105 Agencj\u0119 \u015arodowiskow\u0105 (British Environment Agency<\/a>).<\/p>\n\n\n\n

W badaniu por\u00f3wnano torby papierowe, polipropylenowe, PCV i bawe\u0142niane, do zwyk\u0142ej plastikowej reklam\u00f3wki. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce aby wyprodukowanie torby bawe\u0142nianej by\u0142o korzystniejsze dla \u015brodowiska ni\u017c torby plastikowej, trzeba u\u017cy\u0107 jej 131 razy. Jest to mo\u017cliwe, ze wzgl\u0119du na jej trwa\u0142o\u015b\u0107. Co ciekawe, torby papierowej trzeba u\u017cy\u0107 a\u017c 3 razy, co nie jest ju\u017c tak proste. Zaskakuj\u0105co dobrze w por\u00f3wnaniu wypad\u0142y znane ze swojej trwa\u0142o\u015bci torby PCV (4 u\u017cycia) i polipropylenowe (11 u\u017cy\u0107).<\/p>\n\n\n\n

Jakie wnioski nasuwaj\u0105 si\u0119 po por\u00f3wnaniu tych danych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n